Op het niveau van het examenprogramma staat bij het CE-deel bij havo/vwo de zin: het College voor Examens stelt jaarlijks voor leesvaardigheid een verplicht ERK-niveau vast. Het Cito krijgt van het CvE een constructieopdracht, waarin staat wat met inachtneming van de syllabus gebeuren moet. In de syllabi vmbo, havo en vwo staat op welk niveau de opgaven zich moeten begeven. Een en ander operationaliseert het CvE meer in het bijzonder in een toetsmatrijs (in percentages uitgedrukte wegingsfactoren, bv. havo Duits 50% B1 en 50% B2). Het gemiddelde prestatieniveau van de kandidaat ligt echter per definitie altijd lager dan het niveau van de opgaven, de kandidaat hoeft immers slechts 60% van de opgaven goed te hebben om een voldoende te halen. Een voldoende behalen, betekent echter niet dat je dit mag vertalen in termen van een ERK-niveau.
Het ERK is op dit moment niet verplicht, formeel is het echter al tot op zekere hoogte vastgelegd.
Het verplicht invullen van een ERK niveau naast het schoolcijfer is iets waar de Cevo op dit moment nog mee bezig is; of, hoe en wanneer zijn vragen waarop we nu nog geen antwoord weten.
Een school kan er wel nu alvast voor kiezen om op het schooldiploma, naast de cijfers, ook het bereikte ERK niveau bij de moderne vreemde talen op te nemen. Het ERK niveau moet wel verantwoord kunnen worden, bijvoorbeeld door ERK gerelateerde toetsen.
Met het ERK kan een talensectie tussendoelen vaststellen voor elk leerjaar; met andere woorden, een leerlijn voor de moderne vreemde talen voor het hele schooltraject. Ijkpunten zijn de te bereiken niveaus aan het eind van vmbo, havo en vwo; daarnaast zijn door een aantal docenten ook ijkpunten aangegeven voor Engels, Frans en Duits aan het eind van de onderbouw. In de sectie ERK in de praktijk zijn suggesties en instrumenten opgenomen om uitgaand van deze ijkpunten een leerlijn voor de verschillende leerjaren te beschrijven in termen van taalomvang en kwalitatieve kenmerken.
Het taalportfolio is een instrument om het taalleerproces van de leerling te volgen, te documenteren en te bevorderen. Het is een keuze van de school (of van een talensectie) om het wel of niet te gebruiken. Niet verplicht, dus. Op de pagina Europees Taalportfolio treft u een visuele handleiding over het gebruik van het digitale taalportfolio en de publicatie 'Vroege Vogels', waarin de ervaringen van enkele ervaren gebruikers zijn gebundeld.
Als de leerlingen uiteindelijk ERK toetsen in hun PTA krijgen is het verstandig om ze vanaf jaar 1 aan de systematiek van het ERK te laten wennen. Daardoor zullen ze meer inzicht krijgen in wat ze al kunnen, hoe ver ze nog van het eindniveau zijn, waar ze aan moeten werken om hun taalvaardigheid te verbeteren. Met andere woorden, worden leerlingen meer bewust gemaakt van hun eigen leerproces, en wordt hun zelfstandigheid in het plannen van het eigen leren geprikkeld.
De can do-statements en de niveaucriteria van het ERK geven richtlijnen voor het maken van opdrachten en het beoordelen van prestaties op verschillende ERK niveaus; daarover treft u uitgebreide informatie in de verschillende secties van deze site. Toch blijft het maken van goede toetsen een vak apart; vooral voor de receptieve vaardigheden kan het verstandig zijn om, wanneer beschikbaar, gebruik te maken van bestaande ERK-toetsen, zoals die van TaalstERK van het Cito. Sommige scholen kiezen ervoor om hun leerlingen deel te laten nemen aan examens voor het behalen van internationale certificaten, zoals Delf Scolaire, DELE (Cervantes), de examens van het Goethe Institut of die van Cambridge. U vindt meer informatie daarover op de websites van de betreffende instellingen.
Op de website van Dialang kunnen uw leerlingen zichzelf toetsen in lezen, schrijven, luisteren, grammatica en woordenschat. Dit kan voor Engels, Frans, Duits, Spaans en Italiaans, en voor andere talen die niet bij de officiële schooltalen in Nederland horen.
Met het Europees Taalportfolio kan de leerling alle ervaringen met het leren van talen documenteren, zijn beheersingsniveau in de verschillende vaardigheden vaststellen en acties plannen om zijn niveau te verbeteren. Zie voor meer informatie de pagina Europees Taalportfolio op deze site.
U kunt de vorderingen van uw leerlingen volgen door ze zo vaak mogelijk bloot te stellen aan taalgebruiksituaties die bij de verschillende can do statements passen, en door bij het assessment gebruik te maken van de beoordelingscriteria die bij de verschillende ERK niveaus horen. Can do's en criteria zijn opgenomen in de sectie De niveaubeschrijvingen.
De niveaus van het ERK en de waardering volgens een 10 puntenschaal zijn eigenlijk twee verschillende systemen die het liefst naast elkaar gebruikt zouden moeten worden. Maar in het onderwijs kun je er niet omheen, je moet immers cijfers blijven geven. De kwalitatieve categorieën die de niveaus van het ERK beschrijven, kunnen uitgewerkt worden in een rubric om tot een systeem van toetsingscriteria te komen die het mogelijk maken om een cijfer toe te kennen. Zie hiervoor de sectie Toetsing.
Werken vanuit het ERK is ook wel, maar toch niet alleen een kwestie van keuze van geschikt lesmateriaal. Didactiek en aanpak in de les spelen hierin minstens een even belangrijke rol. Raadpleeg de sectie ERK stappenplan als u er meer over wilt lezen.
Nee, steeds meer Europese landen zijn intensief bezig met de implementatie van het ERK in het eigen onderwijs. In Frankrijk zijn bijvoorbeeld de niveaus van het ERK bij alle vaardigheid verplicht vastgesteld door de overheid en zijn de eerste ERK eindexamens in het voortgezet onderwijs al afgenomen en deels zelfs geëvalueerd. Hierover kunt u meer lezen op de pagina ERK in Europa.
De kwalificatiedossiers staan op de site Kwalificaties mbo. http://www.kwalificatiesmbo.nl/
De kwalificatiedossiers mbo worden opgesteld door de Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven, verenigd in COLO. Per kwalificatiedossier is aangegeven op welk cohort leerlingen deze van toepassing is.
De kwalificatiedossiers worden opgesteld door de Paritaire Commissies (vertegenwoordigers van bedrijfsleven en onderwijs) van de Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven. De adressen vindt u via COLO. www.colo.nl
Ook bij de mbo-raad (het belangenorgaan van de onderwijsinstellingen) kunt u met vragen terecht. www.mboraad.nl

