Beoordelen met het ERK
zie ook: 'Toetsen en beoordelen met het ERK', hoofdstuk 7, pagina 86-109

Welke beoordelingscriteria bij de productieve vaardigheden?

Bij productieve vaardigheden is het correctievoorschrift even belangrijk als de toets zelf. Samen bepalen ze het ERK-niveau van de prestatie van de leerling.
Het ERK onderscheidt verschillende beoordelingscriteria. Bepaal bij het maken van een correctievoorschrift voor de productieve vaardigheden eerst welke beoordelingscriteria op te nemen: Ga eerst na in hoeverre de leerling erin is geslaagd om de opdracht (die als het ware een uitwerking is van een can do-statement op een bepaald niveau) uit te voeren.
Bepaal daarnaast welke ondersteunende vaardigheden als criteria in de beoordeling worden meegenomen. Het ERK onderscheidt er 13: 

Linguïstische competenties:

  • algemeen linguïstisch bereik (taalbeheersing in het algemeen)
  • bereik van de woordenschat
  • beheersing van de woordenschat
  • grammaticale correctheid
  • fonologische beheersing (uitspraak en intonatie)
  • orthografische beheersing (spelling, leestekens, lay-out en alinea-indeling)

Sociolinguïstische competenties:

  • sociolinguïstische trefzekerheid (beheersing taalregister in verschillende sociale contexten)

Pragmatische competenties:

  • flexibiliteit (aanpassen aan situatie en gesprekspartner)
  • beurten nemen (aan het woord komen en blijven)
  • thematische ontwikkeling (hoofd- en bijzaken scheiden)
  • coherentie en cohesie (verbanden en samenhang)
  • gesproken vloeiendheid
  • propositionele nauwkeurigheid (nauwkeurigheid van de weergegeven informatie)

De publicatie Taalprofielen heeft daaruit een selectie gemaakt. Bij gesprekken voeren zijn de criteria bijvoorbeeld: uitspraak, woordenschat en woordgebruik, grammaticale correctheid, vloeiendheid, coherentie, mate van interactie.

Het kan zijn dat een leerling niet voor alle criteria op hetzelfde niveau presteert. Zo kunnen de omvang en beheersing van de woordenschat al op B1 zijn, terwijl de grammaticale correctheid nog niet verder komt dan A2. Of andersom.

De niveaucriteria zijn kortom een middel om:
  • de progressie van een leerling zichtbaar te maken;
  • zowel voor de docent als voor de leerling zelf inzichtelijk te maken waar die nog aan moet werken om het gewenste beheersingsniveau te bereiken.

Scholen zullen behaalde ERK-niveaus naar cijfers moeten omzetten. Een praktisch hulpmiddel daarbij zijn de rubrics. Kijk voor meer informatie op de subpagina's in het linker menu.
Op de site van Cito is een Excelapplicatie te vinden om scores in cijfers om te zetten. Klik hier om naar de betreffende pagina op de site van Cito te gaan. 

Kijk ook naar de interviews met enkele docenten die vertellen over hoe zij met ERK-gebaseerde criteria beoordelen.